نماز سلمان

نماز سلمان، نماز مستحبی سی‌رکعتی که پیامبر(ص) به سلمان فارسی آموزش داد تا در ماه رجب به جا ‌آورد. ده رکعت این نماز در اول ماه رجب، ده رکعت در نیمه ماه و ده رکعت در آخر ماه رجب خوانده می‌شود. بخشیده شدن گناهان، برآورده شدن حاجات، رهایی از آتش جهنم و ورود به بهشت ازجمله فضایل و آثار این نماز بیان شده است.

این نماز در منابعی همچون مصباح المتهجد اثر شیخ طوسی، المزار الکبیر اثر ابن‌مشهدی و اقبال الاعمال تألیف سید بن طاووس نقل شده است.

جایگاه و فضیلت

نماز سلمان، نماز مستحبی است که پیامبر(ص) به سلمان تعلیم داد که در ماه رجب به جا آورد.

در روایتی سلمان فارسی از پیامبر اسلام(ص) درباره فضیلت و ثواب این نماز نقل کرده که هر مؤمنی این نماز سی رکعتی را در ماه رجب بخواند، همهٔ گناهان صغیره و کبیره‌اش پاک می‌شود؛ اجر کسی که همه ماه رجب را روزه گرفته، به او عطا می‌شود، تا سال آینده در زمره نمازگزاران شمرده می‌شود؛ هر روز برایش عمل شهیدی از شهدای جنگ بدر نوشته می‌شود؛ در برابر هر روز که روزه بگیرد، عبادت یک سال برایش ثبت می‌گردد؛ هزار درجه بالا می‌رود؛ اگر همه ماه را روزه بگیرد، خداوند او را از آتش جهنم نجات می‌دهد و بهشت را بر او واجب می‌گرداند.

در ادامه روایت ‌آمده است که پس از نماز، نمازگزار خواسته‌اش را بخواهد که دعایش مستجاب خواهد شد و خداوند میان او و جهنم هفت خندق فاصله می‌اندازد که هر یک به وسعت فاصله میان آسمان و زمین است. همچنین هر رکعت از این نماز، هزارهزار رکعت حساب می‌شود و برائت از آتش جهنم و جواز گذر از پل صراط برای او داده می‌شود.

نقل شده که این نماز نشانه‌ تمایز میان مؤمنان و منافقان است و منافقان این نماز را نمی‌خوانند.

شیخ طوسی در مصباح المتهجد، ابن‌مشهدی در المزار الکبیر، سید بن طاووس در اقبال الاعمال، علامه مجلسی در زاد المعاد و شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان این نماز را در ذیل اعمال ماه رجب ذکر کرده‌اند.

چگونگی ادای نماز

نماز سلمان سی رکعت است که در سه روز اول رجب، نیمه رجب و آخر رجب و هر روز ده رکعت خوانده می‌شود.

• ده رکعت اول رجب: در روز اول ماه رجب، ده رکعت نماز خوانده می‌شود. در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد و سه بار سوره توحید و سه بار سوره کافرون خوانده می‌شود. پس از سلام، نمازگزار دست‌ها را بلند می‌کند و می‌گوید: «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ‏ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ هُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ. اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَ لَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَ لَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَد». پس از دعا صورت را با دست‌ها مسح می‌کند.
• ده رکعت نیمه رجب: همانند روز اول، ده رکعت در نیمه ماه رجب می‌خواند و پس از سلام، با بلندکردن دست‌ها، این دعا را می‌خواند: «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ- لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ- يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ هُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ- إِلهاً واحِداً أَحَداً فَرْداً صَمَداً لَمْ يَتَّخِذْ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً». پس از دعا صورت را با دست‌ها مسح می‌کند.

• ده رکعت آخر رجب: در ده رکعات آخر رجب، همانند بیست رکعت قبلی، یک حمد و سه بار توحید و کافرون را می‌خواند. پس از سلام، دست‌ها را بالا برده و دعا می‌کند: «لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ- لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ هُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيم‏». پس از دعا دست‌ها را به صورت می‌کشد و حاجت خویش را ز خدا درخواست می‌کند.

نمازی دیگر

شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان نماز دیگری نیز برای سلمان در در روز اول ماه رجب ذکر کرده که ده رکعت است و در هر رکعت حمد یک مرتبه و توحید سه مرتبه خوانده می‌شود. از فضایل این نماز، آمرزش گناهان، محفوظ بودن از فتنه قبر و عذاب قیامت و از بین رفتن بیماری جذام و برص و ذات الجنب گفته شده است.