خطبه 178

اللّه و رسولُه

لَا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ وَلَا يُغَيِّرُهُ زَمَانٌ وَلَا يَحْوِيهِ مَكَانٌ وَلَا يَصِفُهُ لِسَانٌ. لَا يَعْزُبُ عَنْهُ عَدَدُ قَطْرِ الْمَاءِ وَلَا نُجُومِ السَّمَاءِ وَلَا سَوَافِي الرِّيحِ فِي الْهَوَاءِ وَلَا دَبِيبُ النَّمْلِ عَلَى الصَّفَا وَلَا مَقِيلُ الذَّرِّ فِي اللَّيْلَةِ الظَّلْمَاءِ. يَعْلَمُ مَسَاقِطَ الْأَوْرَاقِ وَخَفِيَّ طَرْفِ الْأَحْدَاقِ. وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ غَيْرَ مَعْدُولٍ بِهِ وَلَا مَشْكُوكٍ فِيهِ وَلَا مَكْفُورٍ دِينُهُ وَلَا مَجْحُودٍ تَكْوِينُهُ، شَهَادَةَ مَنْ صَدَقَتْ نِيَّتُهُ وَصَفَتْ دِخْلَتُهُ وَخَلَصَ يَقِينُهُ وَثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ. وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ الَمْجُتْبَىَ مِنْ خَلَائِقِهِ وَالْمُعْتَامُ لِشَرْحِ حَقَائِقِهِ وَالْمُخْتَصُّ بِعَقَائِلِ كَرَامَاتِهِ وَالْمُصْطَفَى لِكَرَائِمِ رِسَالاتِهِ وَالْمُوَضَّحَةُ بِهِ أَشْرَاطُ الْهُدَى وَالْمَجْلُوُّ بِهِ غِرْبِيبُ الْعَمَى.

أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الدُّنْيَا تَغُرُّ الْمُؤَمِّلَ لَهَا وَالْمُخْلِدَ إِلَيْهَا وَلَا تَنْفَسُ بِمَنْ نَافَسَ فِيهَا وَتَغْلِبُ مَنْ غَلَبَ عَلَيْهَا. وَايْمُ اللَّهِ مَا كَانَ قَوْمٌ قَطُّ فِي غَضِّ نِعْمَةٍ مِنْ عَيْشٍ فَزَالَ عَنْهُمْ إِلَّا بِذُنُوبٍ اجْتَرَحُوهَا، لِ «أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ» وَلَوْ أَنَّ النَّاسَ حِينَ تَنْزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ وَتَزُولُ عَنْهُمُ النِّعَمُ فَزِعُوا إِلَى رَبِّهِمْ بِصِدْقٍ مِنْ نِيَّاتِهِمْ وَوَلَهٍ مِنْ قُلُوبِهِمْ لَرَدَّ عَلَيْهِمْ كُلَّ شَارِدٍ وَأَصْلَحَ لَهُمْ كُلَّ فَاسِدٍ. وَإِنِّي لَأَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تَكُونُوا فِي فَتْرَةٍ وَقَدْ كَانَتْ أُمُورٌ مَضَتْ مِلْتُمْ فِيهَا مَيْلَةً كُنْتُمْ فِيهَا عِنْدِي غَيْرَ مَحْمُودِينَ، وَلَئِنْ رُدَّ عَلَيْكُمْ أَمْرُكُمْ إِنَّكُمْ لَسُعَدَاءُ، وَمَا عَلَيَّ إِلَّا الْجُهْدُ وَلَوْ أَشَاءُ أَنْ أَقُولَ لَقُلْتُ، عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ.

خدا و پیامبرش

کاری او را مشغول نسازد و زمان او را دگرگون نسازد و مکان او را در بر نگیرد و زبان او را نتواند توصیف کند. تعدق قطرات باران، ستارگان آسمان، جریان باد در هوا، حرکت مورچه بر روی سنگ، و گرد و خاک تیره در شب، از او پنهان نمی‌ماند. او مسیر برگشت برگ‌ها و حرکت پنهان پلک‌ها را می‌داند. و گواهی می‌دهم که معبودی جز خدا نیست - که در شأن او شک و تردید نیست و دینش رد نشود و وجودش انکار نشود - گواهی کسی که نیایشش صادقانه است، ورودش پاک، یقینش خالص و موازینش سنگین باشد. و گواهی می‌دهم که محمد بنده و پیامبر برگزیده‌ی او از میان مخلوقاتش، مبین حقایق، دارنده‌ی کرامات خاص، برگزیده‌ی کرامت‌های رسالتش، علامت‌های هدایت به وضوح در اوست و کوری نادانان با او از بین می‌رود.

ای مردم دنیا دنیا کسانی را که به آن امیدوارند و در آن پایدار می‌مانند گمراه می‌کند و با کسی که در آن رقابت می‌کند تنفس نمی‌کند و بر آن که بر آن غلبه کند، غلبه می‌کند. و به خدا قسم، هیچ قومی هرگز در حالی که در نعمت زندگی بودند، آن را از دست نداده مگر به گناهانی که مرتکب شده‌اند، به خاطر این که «خدا بر بنده‌ها ستمگر نیست». و اگر مردم هنگامی که بلاها بر آن‌ها نازل می‌شود و نعمت‌ها از آن‌ها دور می‌شود، به خداوندشان با صداقت نیایش و با تمام وجود پناهنده شوند، او همه چیز را به حالت اول بازگرداند و برای آن‌ها هر فاسدی را اصلاح می‌کند. و من از شما می‌ترسم که در دوره‌ای باشید که در گذشته در آن راه زیادی رفته‌اید و در نزد من محسوب نمی‌شوید، و اگر امورتان به شما بازگردد، شما را سعادتمند می‌داند. و جز تلاش بر من نیست، و اگر می‌خواستم بگویم، گفته بودم، خدا آنچه گذشته را بخشید.