تَجافی حالت نیم‌خیز نمازگزار در هنگام تشهّد امام جماعت است. به بازکردن دستها در هنگام رکوع و سجده نیز تجافی می‌گویند.
در تشهد: اگر مأموم در رکعت دوم یا آخرِ نماز، به امام جماعت اقتدا کند، در هنگام تشهد امام جماعت، تجافی می‌کند. یعنی انگشتان دو دست و پاها را بر روی زمین می‌گذارد و زانوها را بلند می‌کند. طبق نظر مراجعی مانند آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله وحید خراسانی و آیت‌الله سیستانی، تجافی در تشهد رکعت دوم احتیاطِ واجب است؛ اما در رکعت چهارم، نمازگزار می‌تواند تجافی کند یا اینکه برخیزد و بقیه نماز را بخواند. نمازگزار در هنگام تجافی طبق نظر فقها می‌تواند سکوت کند یا ذکر تشهد یا هر ذکر دیگری بگوید.مکارم شیرازی تشهد خواندن همراه امام جماعت یا گفتن ذکر در حال تجافی را مستحب دانسته است. ولی مأموم نباید ذکر سلام را بگوید و چنانچه عمدا ذکر سلام را همراه امام بگوید نمازش باطل است.
در رکوع و سجده: به‌معنای بازکردن آرنج دست‌هاست که برای مردان مستحب است.این کار را در رکوع «تجنیح» می‌گویند که انسان در حالت رکوع مانند دو بال بازوها و آرنج‌هایش را از بدن بیرون بیاورد و فقط کف دست‌هایش را بر زانوهایش بگذارد.تجنیح در رکوع و سجود وترک آن برای زن مستحب است. در روایات به بلند کردن شکم از زمین و قرار دادن دستها همچون دو بال گشوده «تَخَوّی» می‌گویند. تجافی در رکوع و سجود برای مرد مستحب است. البته ملا احمد نراقی فقیه شیعه در قرن سیزدهم قمری در کتاب مستند الشیعه از فاضل نقل کرده که تجافی به‌معنای بلند کردن شکم از زمین در حال سجده واجب است زیرا بدون تجافی سجده محقق نمی‌شود.
- از تجافی در نماز چه می‌دانیم؟ خبرگزاری رسمی حوزه
- تجافی، پورتال انهار