خطبه ۵

لما قُبِض رسول الله (صلى الله عليه وآله)

أَيُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْوَاجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجَاةِ وَعَرِّجُوا عَنْ طَرِيقِ الْمُنَافَرَةِ وَضَعُوا تِيجَانَ الْمُفَاخَرَةِ أَفْلَحَ مَنْ نَهَضَ بِجَنَاحٍ أَوِ اسْتَسْلَمَ فَأَرَاحَ هَذَا مَاءٌ آجِنٌ وَلُقْمَةٌ يَغَصُّ بِهَا آكِلُهَا وَمُجْتَنِي الثَّمَرَةِ لِغَيْرِ وَقْتِ إِينَاعِهَا كَالزَّارِعِ بِغَيْرِ أَرْضِهِ.

خُلقه وعلمه

فَإِنْ أَقُلْ يَقُولُوا حَرَصَ عَلَى الْمُلْكِ وَإِنْ أَسْكُتْ يَقُولُوا: جَزِعَ مِنَ الْمَوْتِ! هَيْهَاتَ، بَعْدَ اللَّتَيَّا وَالَّتِي، وَاللَّهِ لَابْنُ أَبِي طَالِبٍ آنَسُ بِالْمَوْتِ مِنَ الطِّفْلِ بِثَدْيِ أُمِّهِ، بَلِ انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِيَةِ فِي الطَّوِيِّ الْبَعِيدَة!

ترجمه

ای مردم، امواج فتنه را با کشتی‌های نجات بشکافید و از راه رویارویی فاصله بگیرید و تاج‌های افتخار را کنار بگذارید. کسی که با یک بال برخاست یا تسلیم شد، پیروز شد. این آب بیگانه و لقمه‌ای که خوردنش را برای خورنده‌اش سخت است، و کسی که ثمره را قبل از رسیدن زمانش می‌چیند، مانند کسی است که بدون زمین، کشاورزی می‌کند.

خلق و علم

اگر بگویم، می‌گویند: بر پادشاهی طمع کرده است! و اگر سکوت کنم، می‌گویند: از مرگ ترسیده است! نه هرگز! پس از همه این سختی‌ها و مشکلات. به خدا، فرزند ابوطالب از کودکی در شیر مادر با مرگ آشنا شده است. بلکه من در دانش پنهان فرو رفتم. اگر آن را بیان می‌کردم، شما مانند کسی که در تاریخ دور به هراس افتاده است، به هراس می‌افتادید!