خطبه 166

الحَثّ على التآلُف

لِيَتَأَسَّ صَغِيرُكُمْ بِكَبِيرِكُمْ وَلْيَرْأَفْ كَبِيرُكُمْ بِصَغِيرِكُمْ، وَلَا تَكُونُوا كَجُفَاةِ الْجَاهِلِيَّةِ لَا فِي الدِّينِ يَتَفَقَّهُونَ وَلَا عَنِ اللَّهِ يَعْقِلُونَ، كَقَيْضِ بَيْضٍ فِي أَدَاحٍ يَكُونُ كَسْرُهَا وِزْراً وَيُخْرِجُ حِضَانُهَا شَرّاً.

بَنو أميّة

افْتَرَقُوا بَعْدَ أُلْفَتِهِمْ وَتَشَتَّتُوا عَنْ أَصْلِهِمْ، فَمِنْهُمْ آخِذٌ بِغُصْنٍ أَيْنَمَا مَالَ مَالَ مَعَهُ، عَلَى أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَيَجْمَعُهُمْ لِشَرِّ يَوْمٍ لِبَنِي أُمَيَّةَ كَمَا تَجْتَمِعُ قَزَعُ الْخَرِيفِ، يُؤَلِّفُ اللَّهُ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَجْمَعُهُمْ رُكَاماً كَرُكَامِ السَّحَابِ ثُمَّ يَفْتَحُ [اللَّهُ] لَهُمْ أَبْوَاباً، يَسِيلُونَ مِنْ مُسْتَثَارِهِمْ كَسَيْلِ الْجَنَّتَيْنِ حَيْثُ لَمْ تَسْلَمْ عَلَيْهِ قَارَةٌ وَلَمْ تَثْبُتْ عَلَيْهِ أَكَمَةٌ وَلَمْ يَرُدَّ سَنَنَهُ رَصُّ طَوْدٍ وَلَا حِدَابُ أَرْضٍ، يُذَعْذِعُهُمُ اللَّهُ فِي بُطُونِ أَوْدِيَتِهِ ثُمَّ يَسْلُكُهُمْ يَنابِيعَ فِي الْأَرْضِ يَأْخُذُ بِهِمْ مِنْ قَوْمٍ حُقُوقَ قَوْمٍ وَيُمَكِّنُ لِقَوْمٍ فِي دِيَارِ قَوْمٍ، وَ ايْمُ اللَّهِ لَيَذُوبَنَّ مَا فِي أَيْدِيهِمْ بَعْدَ الْعُلُوِّ وَالتَّمْكِينِ كَمَا تَذُوبُ الْأَلْيَةُ عَلَى النَّارِ.

الناسُ آخِر الزمان

أَيُّهَا النَّاسُ لَوْ لَمْ تَتَخَاذَلُوا عَنْ نَصْرِ الْحَقِّ وَلَمْ تَهِنُوا عَنْ تَوْهِينِ الْبَاطِلِ لَمْ يَطْمَعْ فِيكُمْ مَنْ لَيْسَ مِثْلَكُمْ وَلَمْ يَقْوَ مَنْ قَوِيَ عَلَيْكُمْ، لَكِنَّكُمْ تِهْتُمْ مَتَاهَ بَنِي إِسْرَائِيلَ، وَلَعَمْرِي لَيُضَعَّفَنَّ لَكُمُ التِّيهُ مِنْ بَعْدِي أَضْعَافاً بِمَا خَلَّفْتُمُ الْحَقَّ وَرَاءَ ظُهُورِكُمْ وَقَطَعْتُمُ الْأَدْنَى وَوَصَلْتُمُ الْأَبْعَدَ. وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِنِ اتَّبَعْتُمُ الدَّاعِيَ لَكُمْ سَلَكَ بِكُمْ مِنْهَاجَ الرَّسُولِ وَكُفِيتُمْ مَئُونَةَ الِاعْتِسَافِ وَنَبَذْتُمُ الثِّقْلَ الْفَادِحَ عَنِ الْأَعْنَاقِ.

ترغیب در برادری و وحدت

تا کوچکتان از بزرگترتان تبعیت کند و بزرگترتان بر کوچکتان ترحم کند، و مانند بی‌رحمان دوران جاهلی نباشید که نه در دین دانش می‌آموزند و نه از خداوند درک می‌کنند، همچون تخم مرغی بر روی سنگ‌های تیز که شکستن آن گناه است و نگهداری آن بدی می‌آفریند.

خاندان امیه

آنها پس از وحدت پراکنده شدند و از ریشه خود جدا گشتند، از آن‌ها کسی که یک شاخه را به دست گرفته، هرجا که می‌لغزد، همراهش می‌رود، اما خداوند عالی، آن‌ها را برای شر روزی جمع خواهد کرد که برای بنی امیه همچون تجمع مورچگان در پاییز است. خداوند میان آن‌ها آشتی می‌دهد و سپس آن‌ها را مانند توده‌های ابر جمع می‌کند، سپس برایشان دروازه‌هایی می‌گشاید؛ آن‌ها از اموالشان به مانند دو رودخانه جاری می‌شوند که هیچ قاره‌ای بر آن‌ها تسلط نیافته، هیچ تپه‌ای بر آن‌ها پایدار نمانده و نه ردپای شتران و نه فراز و نشیب زمینی مانع آن‌ها نشده است. خداوند آن‌ها را در دل دره‌ها می‌ترساند و سپس آن‌ها را از چشمه‌های زمین عبور می‌دهد؛ آن‌ها را از اموالی که از یک قوم گرفته و برای قومی در خانه‌های دیگر توانمند می‌سازد. و به خدا قسم، آنچه در دستانشان پس از برتری و توانمندسازی است، ذوب خواهد شد، همچون گوشت بر آتش ذوب می‌شود.

آخرالزمان

ای مردم! اگر در حمایت از حق از هم کمک نمی‌کردید و در شکستن باطل کمرنگ نمی‌شدید، کسی که مانند شما نیست در شما طمع نمی‌کرد و کسی که بر شما قوی شده بود، بر شما نمی‌تازید. اما شما در گمراهی بنی اسرائیل افتاده‌اید. و به جانم قسم، پس از من ضعف شما در گمراهی چند برابر خواهد شد، به خاطر اینکه حق را پشت سر گذاشته و به جای نزدیک‌ترین، دورترین را پیوسته‌اید. و بدانید که اگر پیرو دعوت‌کننده خود باشید، راه رسول را پیش می‌گیرید و هزینه سردرگمی را پرداخت نمی‌کنید و بار سنگین از گردن‌هایتان برداشته می‌شود.