الْحَمْدُ لِلَّهِ الْوَاصِلِ الْحَمْدَ بِالنِّعَمِ وَالنِّعَمَ بِالشُّكْرِ، نَحْمَدُهُ عَلَى آلَائِهِ كَمَا نَحْمَدُهُ عَلَى بَلَائِهِ، وَنَسْتَعِينُهُ عَلَى هَذِهِ النُّفُوسِ الْبِطَاءِ عَمَّا أُمِرَتْ بِهِ السِّرَاعِ إِلَى مَا نُهِيَتْ عَنْهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ مِمَّا أَحَاطَ بِهِ عِلْمُهُ وَأَحْصَاهُ كِتَابُهُ، عِلْمٌ غَيْرُ قَاصِرٍ وَكِتَابٌ غَيْرُ مُغَادِرٍ. وَنُؤْمِنُ بِهِ إِيمَانَ مَنْ عَايَنَ الْغُيُوبَ وَوَقَفَ عَلَى الْمَوْعُودِ إِيمَاناً نَفَى إِخْلَاصُهُ الشِّرْكَ وَيَقِينُهُ الشَّكَّ. وَنَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، شَهَادَتَيْنِ تُصْعِدَانِ [تسعدان] الْقَوْلَ وَتَرْفَعَانِ الْعَمَلَ لَا يَخِفُّ مِيزَانٌ تُوضَعَانِ فِيهِ وَلَا يَثْقُلُ مِيزَانٌ تُرْفَعَانِ عَنْهُ.
أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّتِي هِيَ الزَّادُ وَبِهَا الْمَعَاذُ [المعاد]: زَادٌ مُبْلِغٌ وَمَعَاذٌ مُنْجِحٌ، دَعَا إِلَيْهَا أَسْمَعُ دَاعٍ وَوَعَاهَا خَيْرُ وَاعٍ، فَأَسْمَعَ دَاعِيهَا وَفَازَ وَاعِيهَا.
عِبَادَ اللَّهِ إِنَّ تَقْوَى اللَّهِ حَمَتْ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ مَحَارِمَهُ وَأَلْزَمَتْ قُلُوبَهُمْ مَخَافَتَهُ حَتَّى أَسْهَرَتْ لَيَالِيَهُمْ وَأَظْمَأَتْ هَوَاجِرَهُمْ، فَأَخَذُوا الرَّاحَةَ بِالنَّصَبِ وَالرِّيَّ بِالظَّمَإِ وَاسْتَقْرَبُوا الْأَجَلَ فَبَادَرُوا الْعَمَلَ وَكَذَّبُوا الْأَمَلَ فَلَاحَظُوا الْأَجَلَ، ثُمَّ إِنَّ الدُّنْيَا دَارُ فَنَاءٍ وَعَنَاءٍ وَغِيَرٍ وَعِبَرٍ، فَمِنَ الْفَنَاءِ أَنَّ الدَّهْرَ مُوتِرٌ قَوْسَهُ لَا تُخْطِئُ سِهَامُهُ وَلَا تُؤْسَى جِرَاحُهُ [حراجه]. يَرْمِي الْحَيَّ بِالْمَوْتِ وَالصَّحِيحَ بِالسَّقَمِ وَالنَّاجِيَ بِالْعَطَبِ آكِلٌ لَا يَشْبَعُ وَشَارِبٌ لَا يَنْقَعُ، وَمِنَ الْعَنَاءِ أَنَّ الْمَرْءَ يَجْمَعُ مَا لَا يَأْكُلُ وَيَبْنِي مَا لَا يَسْكُنُ ثُمَّ يَخْرُجُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى لَا مَالًا حَمَلَ وَلَا بِنَاءً نَقَلَ، وَمِنْ غِيَرِهَا أَنَّكَ تَرَى الْمَرْحُومَ مَغْبُوطاً وَالْمَغْبُوطَ مَرْحُوماً لَيْسَ ذَلِكَ إِلَّا نَعِيماً زَلَّ [زال]، وَبُؤْساً نَزَلَ، وَمِنْ عِبَرِهَا أَنَّ الْمَرْءَ يُشْرِفُ عَلَى أَمَلِهِ فَيَقْتَطِعُهُ حُضُورُ أَجَلِهِ فَلَا أَمَلٌ يُدْرَكُ وَلَا مُؤَمَّلٌ يُتْرَكُ. فَسُبْحَانَ اللَّهِ مَا أَعَزَّ سُرُورَهَا وَأَظْمَأَ رِيَّهَا وَأَضْحَى فَيْئَهَا لَا جَاءٍ يُرَدُّ وَلَا مَاضٍ يَرْتَدُّ، فَسُبْحَانَ اللَّهِ مَا أَقْرَبَ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ لِلَحَاقِهِ بِهِ وَأَبْعَدَ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ لِانْقِطَاعِهِ عَنْهُ!
إِنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ بِشَرٍّ مِنَ الشَّرِّ إِلَّا عِقَابُهُ وَلَيْسَ شَيْءٌ بِخَيْرٍ مِنَ الْخَيْرِ إِلَّا ثَوَابُهُ، وَكُلُّ شَيْءٍ مِنَ الدُّنْيَا سَمَاعُهُ أَعْظَمُ مِنْ عِيَانِهِ وَكُلُّ شَيْءٍ مِنَ الْآخِرَةِ عِيَانُهُ أَعْظَمُ مِنْ سَمَاعِهِ، فَلْيَكْفِكُمْ مِنَ الْعِيَانِ السَّمَاعُ وَمِنَ الْغَيْبِ الْخَبَرُ. وَاعْلَمُوا أَنَّ مَا نَقَصَ مِنَ الدُّنْيَا وَزَادَ فِي الْآخِرَةِ خَيْرٌ مِمَّا نَقَصَ مِنَ الْآخِرَةِ وَزَادَ فِي الدُّنْيَا، فَكَمْ مِنْ مَنْقُوصٍ رَابِحٍ وَمَزِيدٍ خَاسِرٍ. إِنَّ الَّذِي أُمِرْتُمْ بِهِ أَوْسَعُ مِنَ الَّذِي نُهِيتُمْ عَنْهُ وَمَا أُحِلَ لَكُمْ أَكْثَرُ مِمَّا حُرِّمَ عَلَيْكُمْ فَذَرُوا مَا قَلَّ لِمَا كَثُرَ وَمَا ضَاقَ لِمَا اتَّسَعَ. قَدْ تَكَفَّلَ لَكُمْ بِالرِّزْقِ وَأُمِرْتُمْ بِالْعَمَلِ فَلَا يَكُونَنَّ الْمَضْمُونُ لَكُمْ طَلَبُهُ أَوْلَى بِكُمْ مِنَ الْمَفْرُوضِ عَلَيْكُمْ عَمَلُهُ، مَعَ أَنَّهُ وَاللَّهِ لَقَدِ اعْتَرَضَ الشَّكُّ وَدَخِلَ الْيَقِينُ حَتَّى كَأَنَّ الَّذِي ضُمِنَ لَكُمْ قَدْ فُرِضَ عَلَيْكُمْ وَكَأَنَّ الَّذِي قَدْ فُرِضَ عَلَيْكُمْ قَدْ وُضِعَ عَنْكُمْ. فَبَادِرُوا الْعَمَلَ وَخَافُوا بَغْتَةَ لْأَجَلِ فَإِنَّهُ لَا يُرْجَى مِنْ رَجْعَةِ الْعُمُرِ مَا يُرْجَى مِنْ رَجْعَةِ الرِّزْقِ مَا فَاتَ الْيَوْمَ مِنَ الرِّزْقِ رُجِيَ غَداً زِيَادَتُهُ وَمَا فَاتَ أَمْسِ مِنَ الْعُمُرِ لَمْ يُرْجَ الْيَوْمَ رَجْعَتُهُ الرَّجَاءُ مَعَ الْجَائِي وَالْيَأْسُ مَعَ الْمَاضِي فَـ"اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ".
ستایش خدای است که نیکیها را با سپاس و سپاس را با نیکیها کامل میکند، ما را به خاطر لطفش ستایش میکنیم همانگونه که به خاطر سختیهایش ستایش میکنیم، و از او برای این روحهای کند در برابر آنچه به آنها فرمان داده شده است تا به سمت آنچه از آن نهی شدهاند، کمک میخواهیم و از او طلب forgiveness میکنیم برای آنچه علم او به آن فراگیر بوده و کتابش آن را ثبت کردهاست؛ علمی که ناقص نیست و کتابی که از آن غافل نمیشود. و ما به او ایمان داریم مانند ایمانی کسی که غیبها را دیده و وعدهها را درک کردهایم؛ ایمانی که پاکی آن شرک را رد میکند و یقینش شک را از بین میبرد. و شهادت میدهیم که هیچ معبودی جز خداوند واحد، شریک ندارد، و اینکه محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) بنده و رسول اوست؛ این دو شهادت، سخن را بلند کرده و عمل را عالی میسازد، هیچ ترازویی که در آن قرار گیرد ترسناک نیست و هیچ ترازویی که از آن بالا برود سنگین نمیشود.
من شما بندگان خدا را به تقوای الهی توصیه میکنم که آن زاد و توشه است و به آن معاد؛ زاد و توشهای که به مقصد میرساند و معادی که نجاتبخش است، که به آن فراخواندهاند شنوایترین دعوتکننده و آن را درک کردهاند داناترین یادگیرنده، پس شنوای دعوتکنندهاش فروتنی کرد و یادگیرندهاش پیروز شد.
ای بندگان خدا، همانا تقوای خداوند اولیای خدا را از محارمش محافظت کرده و قلبهایشان را به ترس از او متعلق داشته، تا شبهایشان را بیدار نگه داشته و بیابانهایشان را تشنه کرده، پس آنها راحتی را در زحمت و نوشیدنی را در تشنگی یافتند و به پایان عمر نزدیک شدند، پس به فعل rushed کردند و امید را تکذیب کردند، پس مرگ را دیدند. سپس همانا دنیا سرای فنا و زحمت و غیر و عبرت است، پس از فنا این است که زمان مرگبار است، کمانش نشانهای را از خطا نمیاندازد و جراحش را پشیمان نمیسازد. او زنده را به مرگ میاندازد، سالم را به بیماری و نجاتیافته را به نقص میزند؛ خورندهای که سیر نمیشود و آشامیدنی که تشنه نمیشود. و از زحمت این است که انسان جمع میکند آنچه را نمیخورد و میسازد آنچه را در آن سکنی نمیگیرد، سپس به سوی خداوند عالmighty میرود، نه مال به همراه دارد و نه ساختمان را منتقل کرده است. و از غیر آن این است که تو میبینی آمرزیده را ناامید و ناامید را آمرزیده، مگر این که نعمتی از بین رفته و بلیای فرا آمده، و از عبرت آن این است که انسان به امیدش نظر میافکند، اما حضور مرگش آن را قطع میکند، پس هیچ امیدی دست یافتنی نیست و هیچ منتظری باقی نمیماند. پس Glory be to God، چه عزت بخشش سرویس او و تشنه نوشیدن او و فایده او، نه بازآیندنی که بازگردانده شود و نه گذشتهای که بازگردد. پس Glory be to God، چه نزدیکتر زنده را به مردگان برای پیوستن به او و چه دورتر مردگان را از زنده برای قطع ارتباط با او!
همانا هیچ چیز بدتر از بد، جز مجازات آن نیست و هیچ چیز خوبتر از خیر، جز پاداش آن نیست، و هر چیزی از دنیا شنیدنش بزرگتر از دیدنش است و هر چیزی از آخرت دیدنش بزرگتر از شنیدنش است، پس شنیدن را برای دیدن کافی بدان و خبر را برای غیب. و بدانید که آنچه از دنیا کم شده و در آخرت زیاد شده، بهتر از آن است که از آخرت کم شده و در دنیا زیاد شده، پس چه بسیار از کمیابندهای برنده و زیادهخوردههای بازنده. همانا به شما فرمان داده شده است گستردهتر از آنچه از شما منع شده، و آنچه برای شما حلال شده بیشتر از آن است که بر شما حرام شده، پس آنچه کم است را برای آنچه زیاد است و آنچه تنگ است را برای آنچه گسترده است رها کنید. خداوند روزی شما را تضمین کرده و شما را به فعل فرمان داده، پس طلب روزی شما نباید از فعل واجب بر شما مهمتر باشد، حال آنکه خداوندا، شک وارد شده و یقین وارد شده، تا گویی آنچه برای شما تضمین شده، بر شما واجب شده و گویی آنچه بر شما واجب شده، از شما برداشته شده. پس به فعل rushed کنید و از مرگ ناگهانی بترسید، زیرا از بازگشت عمر آنچه انتظار میرود از بازگشت روزی انتظار نمیرود، آنچه امروز از روزی فوت شده، فردا به افزایشش امید بسته میشود و آنچه دیروز از عمر فوت شده، امروز به بازگشتش امید نمیرود. امید با آینده و یأس با گذشته، پس "از خداوند بترسید حق ترس او و مگر در حالت اسلام بمیرید".