الدعاء الاربعون: من دعائِهِ عليه السلام إذا نُعِيَ إليهِ ميِّتٌ أو ذَكَرَ الموت
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اكْفِنَا طُولَ الْأَمَلِ، وَ قَصِّرْهُ عَنَّا بِصِدْقِ الْعَمَلِ حَتَّى لَا نُؤَمِّلَ اسْتِتْمَامَ سَاعَةٍ بَعْدَ سَاعَةٍ، وَ لَا اسْتِيفَاءَ يَوْمٍ بَعْدَ يَوْمٍ، وَ لَا اتِّصَالَ نَفَسٍ بِنَفَسٍ، وَ لَا لُحُوقَ قَدَمٍ بِقَدَمٍ وَ سَلِّمْنَا مِنْ غُرُورِهِ، وَ آمِنَّا مِنْ شُرُورِهِ، وَ انْصِبِ الْمَوْتَ بَيْنَ أَيْدِينَا نَصْباً، وَ لَا تَجْعَلْ ذِكْرَنَا لَهُ غِبّاً وَ اجْعَلْ لَنَا مِنْ صَالِحِ الْأَعْمَالِ عَمَلًا نَسْتَبْطِئُ مَعَهُ الْمَصِيرَ إِلَيْكَ، وَ نَحْرِصُ لَهُ عَلَى وَشْكِ اللَّحَاقِ بِكَ حَتَّى يَكُونَ الْمَوْتُ مَأْنَسَنَا الَّذِي نَأْنَسُ بِهِ، وَ مَأْلَفَنَا الَّذِي نَشْتَاقُ إِلَيْهِ، وَ حَامَّتَنَا الَّتِي نُحِبُّ الدُّنُوَّ مِنْهَا فَإِذَا أَوْرَدْتَهُ عَلَيْنَا وَ أَنْزَلْتَهُ بِنَا فَأَسْعِدْنَا بِهِ زَائِراً، وَ آنِسْنَا بِهِ قَادِماً، وَ لَا تُشْقِنَا بِضِيَافَتِهِ، وَ لَا تُخْزِنَا بِزِيَارَتِهِ، وَ اجْعَلْهُ بَاباً مِنْ أَبْوَابِ مَغْفِرَتِكَ، وَ مِفْتَاحاً مِنْ مَفَاتِيحِ رَحْمَتِكَ أَمِتْنَا مُهْتَدِينَ غَيْرَ ضَالِّينَ، طَائِعِينَ غَيْرَ مُسْتَكْرِهِينَ، تَائِبِينَ غَيْرَ عَاصِينَ وَ لَا مُصِرِّينَ، يَا ضَامِنَ جَزَاءِ الْمُحْسِنِينَ، وَ مُسْتَصْلِحَ عَمَلِ الْمُفْسِدِينَ.
Persian translation
̶ پروردگارا درود فرست بر محمد و آل پاکش و قوای شهوانی مرا از هر کار حرام درهم شکن (و هواهای نفسانی مرا مغلوب و مقهور خود گردان) و حرصم را از هر کار بد بر کناردار (و از هر عمل زشتم دور ساز و شهوت و میل مرا از معصیت و شرور منصرف به جانب طاعت و خیرات گردان) و از جور و آزار هر مرد و زن اهل ایمان و اهل اسلام مرا باز دار (و قلبم را از ظلم و جور به خلق بی زار و منضجر ساز که هرگز قصد اذیت و آزار هیچکس نکنم).
̶ پروردگارا هر آن بنده ات را که من به کاری آزردم که تو از آن کار منع کرده (و حرام فرموده) بودی یا از کار او (که ناشایسته بوده و من باید پرده پوشی کنم) پرده دری کردم (و آبروی آن بنده را به عیبجوئی و غیبت به خاک ریختم) و حال آنکه این عمل من به حکم تو ممنوع بوده (و من باید عیب و زشتی خلق را مستور کنم و از نظر مردم پنهان کنم نه آنکه فاش سازم و سبب رسوائی و هتک احترام او شوم) و آن بنده تو که از من جور و آزار دیده از دنیا رحلت به آخرت کرده است یا هنوز به دنیا است. پروردگارا از تو درخواست می کنم که او را به جای الم و آزاری که از من به او رسیده به بخشی و بیامرزی و اگر من بر او حقی دارم و او مرا جور و آزاری کرده او را عفو فرمائی و (در عقبات قیامت) او را متوقف نگردانی و از گناهی که نسبت به من مرتکب شده پرده بر مدار (و آن گناه را در پرده عفو و بخشش محو و مستور ساز) و عفو و مسامحه و بخشش من از ایشان را و صدقه و احسانی که بر وجه تبرع با آنها کردم آن صدقه را نیکوتر صدقه عالم قرار ده و از عالی تر صله و عطائی که مقربان درگاهت بخشند گردان
̶ و عوض عفو من از ایشان توهم از تقصیر من عفو فرما و به جای دعای خیری که در حق آنها کردم کرم و رحمتت را شامل حالم ساز تا به فضل و کرمت ما همه (که بر یکدیگر حقوق و مظالم داریم همگی) به سعادت رسیم (و از قهر و انتقام و عذاب در امان باشیم) و به جود و احسانت همه از عقابت نجات یابیم
̶ ای پروردگار و هر که آن بنده از بندگانت که عیب و نقصی از من به او رسیده یا اذیت و المی از طرف من (یا به واسطه من) دیده یا ظلم و جوری به سبب من به او شده و یا حقی از او فوت کردم (یعنی حق او را ضایع نموده و ادا نکردم) یا به مظلمه و جوری بر او سبقت گرفتم (و ستمی از پیش دستی من به او رسیده) پس ای خدای مهربان بر محمد و آل پاکش درود فرست و آن بنده ستم رسیده را به جود و کرمت از من راضی و خشنود ساز و از لطف خود حق او را (که به ذمه ی من داشت) به حد کامل عطا فرما
̶ و مرا هم که به حکم عدل و شرعت به مظلمه ی او مسئولم (از عذاب و عقاب به عفو و رحمتت رهائی بخش و از مسئولیت حکم عدل خود (که اگر بر من اجرا کنی مستحق عذاب خواهم بود) (کرم کن و) آزادی بخش که ای خدای (مهربان) قوت و طاقت من (بنده ی ضعیف) تاب قهر و انتقام تو ندارد و تحمل خشم و غضبت نتواند که گر تو به حق و عدالت مرا جزا دهی به یقین هلاک خواهم شد و اگر بر من لباس رحمت و مغفرت در نپوشی مرا ذلیل و خوار خواهی کرد.
̶ پروردگارا من (از لطف و کرمت) درخواست عفو و بخشش دارم که (ای خدای مهربان) اگر مرا ببخشی آن بخشش بر تو زیانی ندارد و زحمت و مشقتی بار نیارد (و مرا همه سود و سعادت باشد)
̶ ای خدا(ی مهربان) از تو بر نفس ناطقه خود موهبت و بخشش می طلبم زیرا تو (خدای حکیم بی نیاز) روح قدسی مرا بر آن نیافریدی که زیانی از ذات خود دور کنی و یا نفعی بر حضرتت عاید سازی (که ذات کامل غنی مطلق حضرتت منزه از احتیاج به خلق است و به کمال ذاتی از سود مخلوق فقیر عاجز بی نیاز و از ضررشان ایمن خواهی بود و مطلقا تو خلق را برای استفاده و سود خود یا دفع زیان از ذات خویش نیافریدی بلکه صرف عنایت و جود و کرم ذاتی حضرتت موجب آفرینش است و حضرتت از کل بی نیاز و کل به او نیازمندند و تو به استغنای ذاتی بی حد و قدرت فوق بی نهایت از همه عالم بی نیاز و عالم به تو نیازمند است) پس تو خدای غنی الذات برتر و منزه تر از آنی که کمترین نیاز به مخلوق فقیر الذات پیدا کنی (تعالی سلطانک و سبحان ما اکرمک و اعظم شانک) و لیکن خلق کردی برای اثبات قدرت کامل خود بر خلقت موجودی عجیب مانند نفس ناطقه ی انسان (و ظهور حکمت بالغه خویش در روح مجرد آدم که در دایره خلقت این موجود جهانی را منطوی ساختی و اهل معرفت را به حیرت انداختی که مجموعه کتاب مفصل آفرینش را در صحیفه مجمل انسان که در شانش علی (ع) قطب عالم انسانیت (و فیک انطوی العالم الاکبر) فرمود:
̶ برنگاشتی تا اهل دانش و معرفت بدانند که (لیس علی الله به مستنکر- ان یجمع العالم فی واحد) تا به حکم (من عرف نفسه عرف ربه) آئینه تجلی تو و مظهر اسماء و اوصاف کمال و جمال تو تا شود چون مجموعه عالم در انسان نشانی از آن ذات بی نشان است و آن حقیقت پیدای پنهان را در این آینه پیدا و هویدا سازد (چیست آدم عکس روی لم یزل)
ببین خود را که از راه معانی
خدا را دانی ار خود را بدانی
تو آن نوری که چرخت طشت شمع است
نمودار دو عالم در تو جمع است
̶ و برای اینکه وجود انسان آیت و حجت و دلیل آشکاری است بر قدرت کامل نفس ناطقه ما را خلق کردی (که در کتابت «سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسکم» در شان و مقامش نازل فرمودی)
̶ و هم از تو (ای خدای مهربان) درخواست می کنم که (به عفو و کرم) گناهانم را که پس بار پر مشقت سنگینی است پشتم را می شکند از دوشم برداری و هم مسئلت می کنم که اعمال زشتم که آبرویم را در خطر انداخته (و متاع وجودم را در نقص و ضرر) مرا یاری کنی و آن گناهان را عفو فرمائی (و از من به کرم درگذری)
̶ باری ای خدای من بر محمد و آل پاکش درود فرست و ظلمی که من در حق نفس خود کرده ام از من ببخش و لطف و رحمتت را بر محو گناهانم موکل ساز که ای خدا چه بسیار رحمت بی انتهایت شامل حال گناهکاران گردیده و چه بسیار عفو و بخششت ستمکاران را نجات داده
̶ پس ای خدا بر محمد و آل پاکش درود فرست (و کرم کن) و نسبت به کسانی که از لغزش و خطاهایشان مهیای در گذشتی مرا پیش قدم آنها قرار ده و از آنانم مقرر فرما که به توفیقت از ورطه گناهان مهلک رها و مستخلص شان فرمودی و از آنانکه به عفو و کرمت از اسارت قهر و غضبت آزاد شدند بگردان و از آنان که به اعمال حلم و رافتت از عهده عدل و مسئولیتت بیرون شدند قرار ده
̶ که هرگاه ای خدای من با من چنین عفو و بخششی کنی این کار را با کسی کرده ای که منکر استحقاق عقابت نیست و ذمه خود را بری از مستوجب عذابت نمی داند (بلکه خود را مستحق کیفر دانسته و چشم امیدم به عفو و رحمت بی انتهای تست)
̶ و باز چنین عفو و بخشش را تو در حق کسی فرموده ای که خوفش از قهر و غضب بیش از طمع و امید اوست و یاس و نومیدیش از نجات فزون از امید و رجاء به خلاصی از مجازات است لیکن نه یاسش از کرمت به مرتبه ناامیدی و نه طمعش به کرمت به حد غرور و غفلت است (یعنی کرم تو او را مغرور و متجری به گناه نکرده و گناهانش هم او را به کلی مایوس از نجات و ناامید از رحمت بی انتهایت نخواهد کرد) بلکه این غلبه ناامیدی بر امید بدین سبب است که عمل خیرش بسی اندک و اعمال زشت و گناهش بسی بسیار است
̶ و بهر حال ای پروردگار ما تو (آن خدای عادلی که) صدیقان هم (که عمری به اخلاص بندگی کردند و به طاعتت کوشیدند) باز (به رحمتت) مغرور نتوانند شد (و از عدل تو ترسان و هراسانند) و مجرمان هم (که همه عمر را به راه گناه و عصیان شتافتند) باز از رحمت بی حدت ناامید نخواهند بود زیرا تو آن خدای بزرگی که فضل و کرمت را از احدی منع نخواهی کرد و هیچ بنده ی با اخلاصی هم حق طاعتت را ادا نتواند کرد
̶ (ای خدای عالم) ذکر مقدست عالی تر از حد ادراک اهل ذکر است و نامهای مبارکت منزه و برتر از حد فهم توصیف کنندگان عالم است و نعمت بی حسابت در تمام خلق (مومن و کافر) منتشر است باری ای پروردگار عالم ذات پاک تو را ستایش سزاوار است.
Translation: مهدی الهی قمشهای