نماز شب (نافله نیمهشب)
پرثوابترین نافله — یازده رکعت: هشت رکعت نماز شب، دو رکعت شفع، یک رکعت وتر.
-
نیت و وقت
نیت: «نماز شب را قربت به خدا میخوانم». وقت اعظم آن از نیمه شب (تقریباً ۱ ساعت و ۲۰ دقیقه مانده به اذان صبح) تا اذان صبح است؛ اگر خواندن نیمه شب مشکل است، میتوان پس از نماز عشا تا نیمه شب خواند. زنان در حال عذر شرعی، بعد از نماز صبح قضای آن را میخوانند.
-
۸ رکعت نماز شب
چهار نماز دو رکعتی، مانند نماز صبح: هر دو رکعت = حمد + سوره (رکعت اول) و حمد + سوره (رکعت دوم) + تشهد و سلام. قنوتِ مستحب پس از رکعت دومِ هر دو رکعتی (در مجموع چهار قنوت اختیاری است).
-
قنوت نماز شب
یَا مَنْ يُعْطِي الْكَثِيرَ بِالْقَلِيلِ ۞ وَ يُعْطِي مَنْ سَأَلَهُ ۞ وَ يُعْطِي مَنْ لَمْ يَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْهُ تَحَنُّنًا مِنْهُ وَ رَحْمَةً ۞ أَعْطِنِي بِمَسْأَلَتِي إِيَّاكَ جَمِيعَ خَيْرِ الدُّنْيَا وَ جَمِيعَ خَيْرِ الْآخِرَةِ ۞ وَ اصْرِفْ عَنِّي بِمَسْأَلَتِي إِيَّاكَ جَمِيعَ شَرِّ الدُّنْيَا وَ جَمِيعَ شَرِّ الْآخِرَةِ ۞ فَإِنَّهُ غَيْرُ مَنْقُوصٍ مَا أَعْطَيْتَ ۞ وَ زِدْنِي مِنْ فَضْلِكَ يَا كَرِيمُ — ترجمه: ای که کم را به بسیار عطا میکنی و هر که تو را خواهد و حتی هر که نخواهد و نشناسد، از مهر و رحمت خود به او عطا میکنی! با درخواست از تو، تمام خیر دنیا و آخرت را به من ببخش و تمام شرّ دنیا و آخرت را از من بگردان؛ زیرا عطای تو هیچ کاستی ندارد و ای کریم! از فضل خود بر من بیفزای.
-
۲ رکعت شفع
دو رکعت مانند نماز صبح — رکعت اول: حمد + سوره اعلی (یا هر سوره)؛ رکعت دوم: حمد + سوره کافرون (یا هر سوره).
-
۱ رکعت وتر
رکعت اول: حمد + سوره توحید ۳ بار (یا هر سوره)؛ قنوت وتر: «اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ عِتْرَتِهِ وَ جَعَلْنِي مِنْ أُمَّةِ عَلِيٍّ وَ مُحَمَّدٍ...» یا «اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِي...» یا ۷۰ بار «اَسْتَغْفِرُ اللهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ»، سپس ۷ بار «هٰذَا مَقَامُ الْعَائِذِ بِكَ مِنَ النَّارِ» و ۳۰۰ بار «اَلْعَفْوَ» و ۱ بار «اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» — مختصات آنها مستحب و هر یک به تنهایی نیز کافی است. تشهد و سلام به نماز شب.
نکتهها و احکام
- فضل نماز شب: «خوابیدنِ همراه با طهارت، احتفاظ با وضو، و برخاستن در نیمه شب با خواندن ۴ تکبیر و ۱۰ استغفار و این ذکر: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ — بهترین آغاز شبانه است.»
- اگر شبانه نتوانستید نماز شب بخوانید، ۱۷ رکعت قضای آن را بعد از نماز صبح یا در طی روز میتوانید به جا آورید؛ قضای نماز شب سالهای گذشته نیز ثواب فراوان دارد.
- قضای نماز شب زنان در روزهای عادت، پس از نماز صبح خوانده میشود.