نَحْمَدُهُ عَلَى مَا كَانَ وَنَسْتَعِينُهُ مِنْ أَمْرِنَا عَلَى مَا يَكُونُ وَنَسْأَلُهُ الْمُعَافَاةَ فِي الْأَدْيَانِ كَمَا نَسْأَلُهُ الْمُعَافَاةَ فِي الْأَبْدَانِ.
عِبَادَ اللَّهِ، أُوصِيكُمْ بِالرَّفْضِ لِهَذِهِ الدُّنْيَا التَّارِكَةِ لَكُمْ وَإِنْ لَمْ تُحِبُّوا تَرْكَهَا، وَالْمُبْلِيَةِ لِأَجْسَامِكُمْ [أجسادكم] وَإِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ تَجْدِيدَهَا، فَإِنَّمَا مَثَلُكُمْ وَمَثَلُهَا كَسَفْرٍ سَلَكُوا سَبِيلًا فَكَأَنَّهُمْ قَدْ قَطَعُوهُ وَأَمُّوا عَلَماً فَكَأَنَّهُمْ قَدْ بَلَغُوهُ وَكَمْ عَسَى الْمُجْرِي إِلَى الْغَايَةِ أَنْ يَجْرِيَ إِلَيْهَا حَتَّى يَبْلُغَهَا وَمَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَقَاءُ مَنْ لَهُ يَوْمٌ لَا يَعْدُوهُ وَطَالِبٌ حَثِيثٌ مِنَ الْمَوْتِ يَحْدُوهُ وَمُزْعِجٌ فِي الدُّنْيَا حَتَّى يُفَارِقَهَا رَغْماً. فَلَا تَنَافَسُوا فِي عِزِّ الدُّنْيَا وَفَخْرِهَا وَلَا تَعْجَبُوا بِزِينَتِهَا وَنَعِيمِهَا وَلَا تَجْزَعُوا مِنْ ضَرَّائِهَا وَبُؤْسِهَا، فَإِنَّ عِزَّهَا وَفَخْرَهَا إِلَى انْقِطَاعٍ وَإِنَّ زِينَتَهَا وَنَعِيمَهَا إِلَى زَوَالٍ وَضَرَّاءَهَا وَبُؤْسَهَا إِلَى نَفَادٍ، وَكُلُّ مُدَّةٍ فِيهَا إِلَى انْتِهَاءٍ وَكُلُّ حَيٍّ فِيهَا إِلَى فَنَاءٍ. أَوَ لَيْسَ لَكُمْ فِي آثَارِ الْأَوَّلِينَ مُزْدَجَرٌ وَفِي آبَائِكُمُ الْمَاضِينَ تَبْصِرَةٌ وَمُعْتَبَرٌ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ، أَوَ لَمْ تَرَوْا إِلَى الْمَاضِينَ مِنْكُمْ لَا يَرْجِعُونَ وَإِلَى الْخَلَفِ الْبَاقِينَ لَا يَبْقَوْنَ، أَوَ لَسْتُمْ تَرَوْنَ أَهْلَ الدُّنْيَا يُصْبِحُونَ وَيُمْسُونَ عَلَى أَحْوَالٍ شَتَّى، فَمَيِّتٌ يُبْكَى وَآخَرُ يُعَزَّى وَصَرِيعٌ مُبْتَلًى وَعَائِدٌ يَعُودُ وَآخَرُ بِنَفْسِهِ يَجُودُ، وَطَالِبٌ لِلدُّنْيَا وَالْمَوْتُ يَطْلُبُهُ وَغَافِلٌ وَ لَيْسَ بِمَغْفُولٍ عَنْهُ وَعَلَى أَثَرِ الْمَاضِي [الماضيين] مَا يَمْضِي الْبَاقِي!
أَلَا فَاذْكُرُوا هَاذِمَ اللَّذَّاتِ وَمُنَغِّصَ الشَّهَوَاتِ وَقَاطِعَ الْأُمْنِيَاتِ عِنْدَ الْمُسَاوَرَةِ [المشاورة] لِلْأَعْمَالِ الْقَبِيحَةِ، وَاسْتَعِينُوا اللَّهَ عَلَى أَدَاءِ وَاجِبِ حَقِّهِ وَمَا لَا يُحْصَى مِنْ أَعْدَادِ نِعَمِهِ وَإِحْسَانِهِ.
خدا را به آنچه بوده سپاسگوییم و در امری که خواهد بود به او پناه میبریم و از او در دین و بدن معافیت میطلبیم، ای بندگان خدا، به رویگردانی از این دنیای رهاکننده شما توصیه میکنم، هرچند آن را دوست نداشته باشید، و به آزمایش بدنتان، هرچند به تجدید آن علاقه دارید، زیرا شما و او مانند گروهیاند که در راهی راه رفتند، گویی آن را تمام کردهاند و به نشانی رسیدند، گویی به آن رسیدهاند. چه بسا کسی که به مقصد میدود، تا به آن برسد، و چه کسی است که روزی دارد که از آن نمیگذرد و مرگ به دنبالش است و او را از پا درمیآورد، و در دنیا آزاردهنده است تا آن را با خوشنودی ترک کند. پس در عزت و فخر دنیا با هم رقابت نکنید و به زیبایی و نعمت آن شگفتزده نشوید و از بلا و بدی آن هراسان مباشید، زیرا عزت و فخرش به قطع و زوال است و زیبایی و نعمتش به زوال و بلا و بدیاش به پایان و نابودی است، و هر دورهای در آن به پایان و هر زندهای در آن به فنا میرسد. آیا در پیهای گذشتگان برای شما نهیب و در پدران گذشته شما عبرت و عبرت نیست، اگر عقل دارید؟ آیا ندیدید که گذشتگان شما برنمیگردند و آیندگان باقی نمیمانند؟ آیا نمیبینید که مردم دنیا صبح و شام در حالهای گوناگونند؟ مردی میمیرد که بر او گریسته میشود و دیگری را تسلیت میدهند، مردی میافتد که آزمایش شده و دیگری بازمیگردد و دیگری خود را فدا میکند، کسی به دنبال دنیاست و مرگ به دنبال اوست و غافل است و از او غفلت نمیشود، و پس از گذشتگان، آیندگان پیش میروند! پس هلاکت لذات و آزار شهوات و قطع آرزوها را هنگام مشورت درباره کارهای زشت یاد کنید، و به خدا در ادا واجب حقش و نعمتهای بیشمار و احسانش پناه ببرید.