خطبه ۲۱۴

من خطبة له عليه السلام يصف جوهر الرسول

وَأَشْهَدُ أَنَّهُ عَدْلٌ عَدَلَ، وَحَكَمٌ فَصَلَ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَسَيِّدُ عِبَادِهِ، كُلَّمَا نَسَخَ اللهُ الْخَلْقَ فِرْقَتَيْنِ جَعَلَهُ فِي خَيْرِهِمَا، لَمْ يُسْهِمْ فِيهِ عَاهِرٌ، وَلاَ ضَرَبَ فِيهِ فَاجِرٌ.

أَلاَ وإِنَّ اللهَ جَعَلَ لِلْخَيْرِ أَهْلاً، وَلِلْحَقِّ دَعَائِمَ، وَلِلطَّاعَةِ عِصَماً، وَإِنَّ لَكُمْ عِنْدَ كُلِّ طَاعَة عَوْناً مِنَ اللهِ يَقُولُ عَلَى الاَْلْسِنَةِ، وَيُثَبِّتُ الاَْفْئِدَةَ، فِيهِ كِفَاءٌ لِمُكْتَف، وَشِفَاءٌ لِمُشْتَف.

صفة العلماء

وَاعْلَمُوا أَنَّ عِبَادَ اللهِ الْمُسْتَحْفَظِينَ عِلْمَهُ، يَصُونُونَ مَصُونَهُ، وَيُفَجِّرُونَ عُيُونَهُ، يَتَوَاصَلُونَ بِالْوِلاَيَةِ، وَيَتَلاَقَوْنَ بالْـمَحَبَّةِ، وَيَتَسَاقَوْنَ بِكَأْس رَوِيَّة، وَيَصْدُرُونَ بِرِيَّة، لاَ تَشُوبُهُمُ الرِّيبَةُ، وَلاَ تُسْرِعُ فِيهِمْ الْغِيبَةُ. عَلَى ذلِكَ عَقَدَ خَلْقَهُمْ وَأَخْلاَقَهُمْ، فَعَلَيْهِ يَتَحَابُّونَ، وَبِهِ يَتَوَاصَلُونَ، فَكَانُوا كَتَفَاضُلِ الْبَذْرِ يُنْتَقَى، فَيُوْخَذُ مِنْهُ وَيُلْقَى، قَد مَيَّزَهُ التَّخْلِيصُ، وَهذَّبَهُ الـتَّمْحيصُ.

العظة بالتقوى

فَلْيَقْبَلِ امْرُؤٌ كَرَامَةً بِقَبُولِهَا، وَلْيَحْذَرْ قَارِعَةً قَبْلَ حُلُولِهَا، وَلْيَنْظُرِ امْرُؤٌ فِي قَصِيرِ أَيَّامِهِ، وَقَلِيلِ مُقَامِهِ، فِي مَنْزِل حَتَّى يَسْتَبْدِلَ بِهِ مَنْزِلاً، فَلْيَصْنَعْ لِمُتَحَوَّلِهِ، وَمَعَارِفِ مُنْتَقَلِهِ. فَطُوبَى لِذِي قَلْب سَلِيم، أَطَاعَ مَنْ يَهْدِيهِ، وَتَجَنَّبَ مَنْ يُرْدِيهِ، وَأَصَابَ سَبِيلَ السَّلاَمَةِ بِبَصَرِ مَنْ بَصَّرَهُ، وَطَاعَةِ هَاد أَمَرَهُ، وَبَادَرَ الْهُدى قَبْلَ أَنْ تُغْلَقَ أَبْوَابُهُ، وَتُقْطَعَ أَسْبَابُهُ، وَاسْتَفْتَحَ التَّوْبَةَ، وَأَمَاطَ الْحَوْبَةَ، فَقَدْ أُقِيمَ عَلَى الطَّرِيقِ، وَهُدِيَ نَهْجَ السَّبِيلِ.

ترجمه

و شهادت می‌دهم که او عادل عادل است، و حکم فصل‌ساز است، و شهادت می‌دهم که محمد بنده و رسول او، و سردار بندگان اوست، هرگاه خداوند مخلوق را دو گروه تقسیم کرد، او را در بهترشان قرار داد، در آن زن بی‌حیا خطایی نکرد، و فاجر ضربه‌ای نزد.

ایها الناس، خداوند برای نیکی اهل، و برای راستی بنیان‌ها، و برای طاعت عصمت قرار داده، و شما برای هر طاواتی یاری‌ای از خدا دارید که بر زبان‌ها می‌گوید، و دل‌ها را استوار می‌کند، در آن برای کافی، کافی، و برای بیمار، شفا است.

صفات علما

و بدانید که بندگان خدا محافظان علم او هستند، آن را حفظ می‌کنند، و چشمه‌هایش را می‌گشایند، با ولایت به هم پیوند می‌خورند، و با محبت به هم می‌رسند، و با کاسه‌ای از آب زلال به هم می‌نوشند، و با افتخار بیرون می‌آیند، که شک در آنان راه نمی‌یابد، و غیبت در آنان سریع نمی‌شود. بر آن خلقت و اخلاقشان را بنا نهاد، و بر آن با هم محبت می‌کنند، و با آن به هم پیوسته‌اند، پس مانند انتخاب دانه‌ها بودند، که انتخاب شدند، و گرفته و رها شدند، که تمیز آن را جدا، و تصفیه آن را پالوده کرد.

تعلیمات با تقوا

پس مردی بزرگی را با پذیرفتنش بپذیرد، و قبل از فرارسیدن عذاب از آن بترسد، و مردی در کوتاهی روزگار و اندک اقامتش، در منزلی تا بدان جایگزینی برای آن کند، بیفزاید برای جایگزینش، و برای آشنایانش. پس بشارت به صاحب قلب سلیم، که کسی را که او را هدایت می‌کند obedience کرد، و از آنکه او را گمراه می‌کند، اجتناب کرد، و راه رستگاری را با دیداری که او را بینایی کرد، و obedience فرمانده‌اش، و هدایت را پیش از آن که درهایش بسته و راه‌هایش قطع شود، پیش دستی کرد، و توبه را گشود، و حجاب را برداشت، که بر راه استوار شد، و هدایت شد به راه راستگاری.