خطبه ۱۹۹

من كلام له عليه السلام كان يوصي به أصحابه

تَعَاهَدُوا أَمْرَ الصَّلاَةِ، وَحَافِظُوا عَلَيْهَا، وَاسْتَكْثِرُوا مِنْهَا، وَتَقَرَّبُوا بِهَا، فَإِنَّهَا (كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَاباً مَوْقُوتاً). أَلاَ تَسْمَعُونَ إِلَى جَوَابِ أَهْلِ النَّارِ حِينَ سُئِلُوا: (مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ). وَإِنَّهَا لَتَحُتُّ الذُّنُوبَ حَتَّ الْوَرَقِ، وَتُطْلِقُهَا إِطْلاَقَ الرِّبَق، وَشَبَّهَهَا رَسُولُ اللهِ(صلى الله عليه وآله)بِالْحَمَّة تَكُونُ عَلَى بَابِ الرَّجُلِ، فَهُوَ يَغْتَسِلُ مِنْهَا فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ خَمْسَ مَرّات، فَمَا عَسَى أَنْ يَبْقَى عَلَيْهِ مِنَ الدَّرَنِ؟ وَقَدْ عَرَفَ حَقَّهَا رِجَالٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ لاَ تَشْغَلُهُمْ عنْهَا زِينَةُ مَتَاع، وَلاَ قُرَّةُ عَيْن مِنْ وَلَد وَلاَ مَال، يَقُولُ اللهُ سُبْحَانَهُ: (رِجَالٌ لاَ تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلاَ بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللهِ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ). وَكَانَ رَسُولُ اللهِ(صلى الله عليه وآله) نَصِباً بِالصَّلاَةِ بَعْدَ التَّبْشِيرِ لَهُ بِالْجَنَّةِ، لِقَوْلِ اللهِ سُبْحَانَهُ: (وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاَةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا)، فَكَانَ يَأُمُرُ بِهَا أَهْلَهُ وَيَصْبِرُ عَلَيْهَا نَفْسَهُ.

الزكاة

ثُمَّ إِنَّ الزَّكَاةَ جُعِلَتْ مَعَ الصَّلاَةِ قُرْبَاناً لاَهْلِ الاِسْلاَمِ، فَمَنْ أَعْطَاهَا طَيِّبَ النَّفْسِ بِهَا، فإِنَّهَا تُجْعَلُ لَهُ كَفَّارَةً، وَمِنَ النَّارِ حِجَازاً وَوِقَايَةً، فَلاَ يُتْبِعَنَّهَا أَحَدٌ نَفْسَهُ، وَلاَ يُكْثِرَنَّ عَلَيْهَا لَهَفـَهُ، فإِنَّ مَنْ أَعْطَاهَا غَيْرَ طَيِّبِ النَّفْسِ بِهَا، يَرْجُو بِهَا مَا هُوَ أَفْضَلُ مِنْهَا، فَهُوَ جَاهِلٌ بِالسُّنَّةِ، مَغْبُونُ الاَجْرِ، ضَالُّ الْعَمَلِ، طَوِيلُ النَّدَمِ.

الامانة

ثُمَّ أَدَاءَ الاَْمَانَةِ، فَقَدْ خَابَ مَنْ لَيْسَ مِنْ أَهْلِهَا، إِنَّهَا عُرِضَتْ عَلَى السَّماوَاتِ الْمَبْنِيَّةِ، وَالاَرَضِينَ الْمَدْحُوَّةِ، وَالْجِبَالِ ذَاتِ الطُّولِ الْمَنْصُوبَةِ، فَلاَ أَطْوَلَ وَلاَ أَعْرَضَ، وَلاَ أَعْلَى وَلاَ أَعْظَمَ مِنْهَا، وَلَوِ امْتَنَعَ شَيْءٌ بِطُول أَوْ عَرْض أَوْ قُوَّة أَوْ عِزٍّ لاَمْتَنَعْنَ، وَلكِنْ أَشْفَقْنَ مِنَ الْعُقُوبَةِ، وَعَقَلْنَ مَا جَهِلَ مَنْ هُوَ أَضْعَفُ مِنْهُنَّ، وَهُوَ الاِْنْسَانُ، (إِنَّهُ كَانَ ظَلُوماً جَهُولاً)

علم الله تعالى

إِنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ لاَ يَخْفَى عَلَيْهِ مَا الْعِبَادُ مُقْتَرِفُونَ فِي لَيْلِهِمْ وَنَهَارِهِمْ، لَطُفَ بِهِ خُبْراً، وَأَحَاطَ بِهِ عِلْماً، أَعْضَاؤُكُمْ شُهُودُهُ، وَجَوَارِحُكُمْ جُنُودُهُ، وَضَمائِرُكُمْ عُيُونُهُ، وَخَلَوَاتُكُمْ عِيَانُهُ.

ترجمه

بر سر نماز اهمیت بگذارید، و بر آن حفاظت کنید، و آن را فراوان انجام دهید، و با آن نزدیک شوید، زیرا نماز بر مؤمنان کتابی مقرر بود. آیا به پاسخ اهل آتش گوش نمی‌دهید که از آن‌ها پرسیده شد: «چه چیزی را به آتش سقر فرستادید؟ گفتند: ما از نمازگزاران نبودیم». و نماز گناهان را تا برگ‌ها می‌پوشاند، و آن را به رهایی کامل آزاد می‌کند، و پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) آن را به حمامی تشبیه کرد که بر در خانه‌ی مردی است، و او روز و شب پنج بار از آن غسل می‌کند، پس چه چیز از کثافت بر او باقی می‌ماند؟ و مردانی از مؤمنان حق آن را شناخته‌اند که زینت‌های دنیا، و فرج چشم از فرزند و مال، آن‌ها را از آن باز نمی‌دارد، خداوند عزوجل می‌فرماید: «مردانی که تجارت و فروش، یاد خدا و اقامه‌ی نماز و پرداخت زکات را از آنان باز ندارد». و پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) پس از بشارت به بهشت، بر نماز ایستاد، به فرموده‌ی خداوند عزوجل: «اهل خود را به نماز امر کن و بر آن پایدار باش»، پس اهل خود را به آن امر می‌کرد و خود بر آن پایدار می‌کرد.

زکاة

سپس زکات با نماز قربانی‌ای برای اهل اسلام قرار داده شد، پس هر که با رضای نفس آن را بدهد، برایش کفاره‌ای قرار داده می‌شود، و از آتش حجابی و محافظتی می‌شود، پس هیچ کس خود را دنبال نمی‌کند، و بر آن زیاده‌روی نمی‌کند، پس هر که با نارضایتی آن را بدهد، به چیزی بهتر از آن امید دارد، پس او در سنت نادانسته، و پاداش محروم، و کار گمراه، و پشیمانی طولانی است.

امانت

سپس ادا کردن امانت، پس هر که از اهل آن نباشد، زیان کار است. امانت بر آسمان‌های بنا شده، و زمین‌های فراخوانده شده، و کوه‌های بلند ایستاده عرضه شد، پس بلندتر و پهن‌تر، و بلندتر و بزرگ‌تر از آن نبود، و اگر چیزی با بلندی یا پهنایی یا قدرت یا عزت از آن جلوگیری می‌کرد، جلوگیری می‌کرد، اما از عذاب می‌ترسیدند، و آنچه را نادانسته‌اند، انسان که از آن‌ها ضعیف‌تر است، می‌دانستند (او بود ظالم نادان).

علم خداوند عزوجل

خداوند عزوجل از بندگان در شب و روز چه انجام می‌دهند، نهان نیست، زیرا با آگاهی نزدیک است، و با علم احاطه دارد. اعضای شما شاهدان آن، و جوارح شما لشکران آن، و ضمیرهای شما چشم‌های آن، و گوشه‌های شما محل حضور آن است.