حمدُ الله
أَحْمَدُهُ شُكْراً لِإِنْعَامِهِ وَأَسْتَعِينُهُ عَلَى وَظَائِفِ حُقُوقِهِ، عَزِيزَ الْجُنْدِ، عَظِيمَ الْمَجْدِ.
الثناءُ على النبيّ
وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، دَعَا إِلَى طَاعَتِهِ وَقَاهَرَ أَعْدَاءَهُ جِهَاداً عَنْ دِينِهِ، لَا يَثْنِيهِ عَنْ ذَلِكَ اجْتِمَاعٌ عَلَى تَكْذِيبِهِ وَالْتِمَاسٌ لِإِطْفَاءِ نُورِهِ.
العِظَةُ بالتقوى
فَاعْتَصِمُوا بِتَقْوَى اللَّهِ فَإِنَّ لَهَا حَبْلًا وَثِيقاً عُرْوَتُهُ وَمَعْقِلًا مَنِيعاً ذِرْوَتُهُ؛ وَبَادِرُوا الْمَوْتَ وَغَمَرَاتِهِ وَامْهَدُوا لَهُ قَبْلَ حُلُولِهِ وَأَعِدُّوا لَهُ قَبْلَ نُزُولِهِ، فَإِنَّ الْغَايَةَ الْقِيَامَةُ وَكَفَى بِذَلِكَ وَاعِظاً لِمَنْ عَقَلَ وَمُعْتَبَراً لِمَنْ جَهِلَ، وَقَبْلَ بُلُوغِ الْغَايَةِ مَا تَعْلَمُونَ مِنْ ضِيقِ الْأَرْمَاسِ وَشِدَّةِ الْإِبْلَاسِ وَهَوْلِ الْمُطَّلَعِ وَرَوْعَاتِ الْفَزَعِ وَاخْتِلَافِ الْأَضْلَاعِ وَاسْتِكَاكِ الْأَسْمَاعِ وَظُلْمَةِ اللَّحْدِ وَخِيفَةِ الْوَعْدِ وَغَمِّ الضَّرِيحِ وَرَدْمِ الصَّفِيحِ.
فَاللَّهَ اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ، فَإِنَّ الدُّنْيَا مَاضِيَةٌ بِكُمْ عَلَى سَنَنٍ وَأَنْتُمْ وَالسَّاعَةُ فِي قَرَنٍ، وَكَأَنَّهَا قَدْ جَاءَتْ بِأَشْرَاطِهَا وَأَزِفَتْ بِأَفْرَاطِهَا وَوَقَفَتْ بِكُمْ عَلَى صِرَاطِهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ أَشْرَفَتْ بِزَلَازِلِهَا وَأَنَاخَتْ بِكَلَاكِلِهَا، وَانْصَرَمَتِ [انْصَرَفَتِ] الدُّنْيَا بِأَهْلِهَا وَأَخْرَجَتْهُمْ مِنْ حِضْنِهَا، فَكَانَتْ كَيَوْمٍ مَضَى أَوْ شَهْرٍ انْقَضَى، وَصَارَ جَدِيدُهَا رَثّاً وَسَمِينُهَا غَثّاً؛ فِي مَوْقِفٍ ضَنْكِ الْمَقَامِ وَأُمُورٍ مُشْتَبِهَةٍ عِظَامٍ، وَنَارٍ شَدِيدٍ كَلَبُهَا عَالٍ لَجَبُهَا سَاطِعٍ لَهَبُهَا مُتَغَيِّظٍ زَفِيرُهَا مُتَأَجِّجٍ سَعِيرُهَا بَعِيدٍ خُمُودُهَا ذَاكٍ وُقُودُهَا مَخُوفٍ وَعِيدُهَا عَمٍ قَرَارُهَا مُظْلِمَةٍ أَقْطَارُهَا حَامِيَةٍ قُدُورُهَا فَظِيعَةٍ أُمُورُهَا. وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً، قَدْ أُمِنَ الْعَذَابُ وَانْقَطَعَ الْعِتَابُ وَزُحْزِحُوا عَنِ النَّارِ وَاطْمَأَنَّتْ بِهِمُ الدَّارُ وَرَضُوا الْمَثْوَى وَالْقَرَارَ، الَّذِينَ كَانَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا زَاكِيَةً وَأَعْيُنُهُمْ بَاكِيَةً وَكَانَ لَيْلُهُمْ فِي دُنْيَاهُمْ نَهَاراً تَخَشُّعاً وَاسْتِغْفَارًا وَكَانَ نَهَارُهُمْ لَيْلًا تَوَحُّشاً وَانْقِطَاعاً؛ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُمُ الْجَنَّةَ مَآباً وَالْجَزَاءَ ثَوَاباً وَكانُوا أَحَقَّ بِها وَأَهْلَها فِي مُلْكٍ دَائِمٍ وَنَعِيمٍ قَائِمٍ.
فَارْعَوْا عِبَادَ اللَّهِ مَا بِرِعَايَتِهِ يَفُوزُ فَائِزُكُمْ وَبِإِضَاعَتِهِ يَخْسَرُ مُبْطِلُكُمْ، وَبَادِرُوا آجَالَكُمْ بِأَعْمَالِكُمْ فَإِنَّكُمْ مُرْتَهَنُونَ بِمَا أَسْلَفْتُمْ وَمَدِينُونَ بِمَا قَدَّمْتُمْ، وَكَأَنْ قَدْ نَزَلَ بِكُمُ الْمَخُوفُ فَلَا رَجْعَةً تَنَالُونَ [تُنَالُونَ] وَلَا عَثْرَةً تُقَالُونَ. اسْتَعْمَلَنَا اللَّهُ وَإِيَّاكُمْ بِطَاعَتِهِ وَطَاعَةِ رَسُولِهِ وَعَفَا عَنَّا وَعَنْكُمْ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ.
الْزَمُوا الْأَرْضَ وَاصْبِرُوا عَلَى الْبَلَاءِ وَلَا تُحَرِّكُوا بِأَيْدِيكُمْ وَسُيُوفِكُمْ فِي هَوَى أَلْسِنَتِكُمْ وَلَا تَسْتَعْجِلُوا بِمَا لَمْ يُعَجِّلْهُ اللَّهُ لَكُمْ، فَإِنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْكُمْ عَلَى فِرَاشِهِ وَهُوَ عَلَى مَعْرِفَةِ حَقِّ رَبِّهِ وَحَقِّ رَسُولِهِ وَأَهْلِ بَيْتِهِ مَاتَ شَهِيداً وَوَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَاسْتَوْجَبَ ثَوَابَ مَا نَوَى مِنْ صَالِحِ عَمَلِهِ وَقَامَتِ النِّيَّةُ مَقَامَ إِصْلَاتِهِ لِسَيْفِهِ، فَإِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ مُدَّةً وَأَجَلًا.
حمد خدا
او را برای انعامش شکر میگویم و بر وظایف حقوقش به او پناه میبرم. سپاهش عزیز، جلالش بزرگ.
ستایش بر پیامبر
و شهادت میدهم که محمد بنده و رسول اوست. به طاعتش دعوت کرد و دینش برای جهاد با دشمنانش مقاومت کرد. اجتماع بر تکذیبش و برای خاموش کردن نورش تلاش، او را از آن باز ندارد.
عظت با تقوا
پس به تقوا خداوند پناه برید که او طنابی محکم با گرهای مستحکم و قلعهای استوار با قلعهای بلند دارد. و مرگ و غمهایش را پیش روید و پیش از فرود آمدنش برایش آماده باشید و پیش از نزولش برایش مهیا سازید. که سرانجام قیامت است و برای عاقل، نکتهای عبرتآمیز و برای جاهل، عبرتی است. و پیش از رسیدن به سرانجام، از تنگی قبرها و شدت نومیدی و هراس منظر و رعبهای هول و تفاوت اعضا و کشیدن گوشها و تاریکی قبر و خوف وعید و غم قبر و خاکپاشی سنگین، چه میدانید.
ای بندهای خدا، خدا خدا کنید. که دنیا با شما بر سنتی گذشته و شما و ساعت در قرونی. و گویی با نشانههایش آمده و با افراطش نزدیک شده و با شما بر سر راهش ایستاده و گویی با زلزلههایش در آستانه و با شکستهایش سقوط کرده است. دنیا با مردمش گذشته و آنها را از怀抱ش بیرون رانده. گویی مانند روزی گذشته یا ماهی گذشته است. نواشدش کهنه شده و چربش لاغر شده. در站位 رنجآلود مقام و امور مبهم عظام و آتشی شدید که خشکش بالا، لهبش ساطع، زفیرش خشمگین، سعیرش شعلهور، خمودش دور، وقودش ترسناک، عیدش عمیق، قارارش تاریک، اقطارش پهن، قدرش محفوظ، امورش فظیع است. و پرهیزکاران پروردگارشان را گروهگروه به بهشت میبرند. عذاب رفع شده و سرزنش قطع شده و از آتش باز داشته شده و آن خانه با آنها آرامش یافته و مقام و قارار را پسندیدهاند. کسانی که در دنیای کارهایشان پاک و چشمهایشان اشکآلود و شبشان در دنیایشان روزی با خضوع و استغفار و روزشان شبی وحشتناک و جدایی بوده است. پس خداوند برای آنها بهشت مقصد و پاداش ثواب قرار داد و آنها شایستهتر و اهلتر آن در ملکی دائمی و نعمتی پایدار بودند.
پس بر بندهای خدا رعایت کنید. با رعایتش شما پیروز میشوید و با بیتوجهی شما، باطلکار شما زیان میبیند. و آگاهیهایتان را با اعمالتان پیش روید. که شما به آنچه پیش از این گذاشتهاید، مرهون و به آنچه پیش از این قرار دادهاید، بدهکار هستید. و گویی نگرانی بر شما فرود آمده، پس بازگشتی به دست نمیآورید و گناهی بر شما گفته نمیشود. خداوند ما و شما را با طاعت خود و طاعت رسولش به کار گرفت و با فضل رحمت خود، ما و شما را بخشید.
زمین را بگیرید و بر بلاء صبر کنید و با دستان و شمشیرهایتان در هوای زبانهایتان حرکتی نکنید و آنچه خداوند برای شما عجله نکرده، عجله نکنید. که هرکه از شما بر فراشش بمیرد و بر شناخت حق پروردگارش و حق رسولش و اهل بیتش باشد، شهید بمیرد و اجرش بر خداوند باشد و پاداش نیتی که از نیکوکاریش داشته، مستوجب شود و نیت، جایگزین نماز شمشیر شود. که هر چیزی مدت و اجل دارد.