حکمت ۱۹۹

وَقَالَ (عليه السلام) فِي صِفَةِ الْغَوْغَاءِ: هُمُ الَّذِينَ إِذَا اجْتَمَعُوا غَلَبُوا، وَإِذَا تَفَرَّقُوا لَمْ يُعْرَفُوا. وَقِيلَ: بَلْ قَالَ (عليه السلام): هُمُ الَّذِينَ إِذَا اجْتَمَعُوا ضَرُّوا وَإِذَا تَفَرَّقُوا نَفَعُوا، فَقِيلَ: قَدْ عَرَفْنَا مَضَرَّةَ اجْتِمَاعِهِمْ، فَمَا مَنْفَعَةُ افْتِرَاقِهِمْ؟ فَقَالَ: يَرْجِعُ أَصْحَابُ الْمِهَنِ إِلَى مِهْنَتِهِمْ، فَيَنْتَفِعُ النَّاسُ بِهِمْ، كَرُجُوعِ الْبَنَّاءِ إِلَى بِنَائِهِ وَالنَّسَّاجِ إِلَى مَنْسَجِهِ وَالْخَبَّازِ إِلَى مَخْبَزِه.

ترجمه

فرمود در وصف جمعیت‌های فتنه‌گر: آن‌ها هنگامی که جمع می‌شوند غالب می‌شوند، و هنگامی که پراکنده می‌شوند شناخته نمی‌شوند. و گفته‌اند: نه، بلکه فرمود (علیه السلام): آن‌ها هنگامی که جمع می‌شوند زیان می‌رسانند و هنگامی که پراکنده می‌شوند مفیدند، پس گفته شد: ما زیان جمع شدن آن‌ها را می‌دانیم، اما فایده پراکندگی آن‌ها چیست؟ پس فرمود: صاحبان صنایع به صنایع خود بازمی‌گردند، و مردم از آن‌ها بهره‌مند می‌شوند، مانند بازگشت بنّا به بنا، بافنده به بافت و نانوا به نانوایی.